Vùng Ba Đồn – Quảng Trạch cũ nằm ngay trên trục Quốc lộ 1, phía nam Đèo Ngang và phía bắc sông Gianh, nên đến bằng đường bộ là thuận nhất. Đoạn cao tốc Bắc – Nam qua vùng (đoạn Vũng Áng – Bùng) đã đưa vào khai thác từ năm 2025, rút ngắn thời gian đi xuyên tỉnh. Đi tàu thì xuống ga Đồng Hới hoặc các ga nhỏ trong vùng; đi máy bay thì đáp sân bay Đồng Hới rồi đi tiếp đường bộ lên phía bắc.
Bài này so sánh các cách đến để bạn chọn theo nơi xuất phát và kiểu chuyến đi. Bài không nêu số tuyến xe, giờ chạy, giá vé hay số km chính xác: các thông tin đó thay đổi thường xuyên, nên kiểm trên kênh chính thức của nhà ga, hãng hàng không, nhà xe trước ngày đi.
Hình dung vị trí trên trục bắc – nam
Đi từ bắc vào, sau khi qua địa phận Hà Tĩnh và vượt Đèo Ngang (hoặc đi hầm Đèo Ngang), bạn vào vùng Quảng Bình cũ ở phía bắc, chính là đất Quảng Trạch cũ. Đi tiếp về nam dọc Quốc lộ 1 một đoạn là tới Ba Đồn, nằm bên bờ bắc sông Gianh. Qua cầu Gianh xuống phía nam là vùng Bố Trạch cũ, rồi tới Đồng Hới.
Như vậy vùng Bố Chính nằm ở cửa ngõ phía bắc của tỉnh Quảng Trị mới, giữa hai cột mốc tự nhiên rất dễ nhớ: Đèo Ngang ở phía bắc và sông Gianh ở phía nam. Nhớ được hai mốc này, bạn gần như không thể lạc trong vùng. Từ Quốc lộ 1, các đường nhánh tỏa ra biển về phía đông (Vũng Chùa, Hòn La, Cảnh Dương) và lên vùng núi về phía tây theo Quốc lộ 12A.
Quốc lộ 12A bắt đầu từ vùng Ba Đồn, chạy lên phía tây qua vùng Tuyên Hóa, Minh Hóa cũ tới cửa khẩu quốc tế Cha Lo trên biên giới Việt – Lào. Đây là trục nối biển với vùng núi và nước bạn Lào, quen thuộc với xe hàng; với người đi chơi, đó là con đường ngược sông Gianh lên núi.
So sánh các cách đến
Bảng dưới so sánh theo nơi xuất phát phổ biến. Thời gian và chi phí cụ thể không ghi vì đổi theo thời điểm.
| Cách đi | Hợp với | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|---|
| Ô tô riêng theo cao tốc, Quốc lộ 1 | Gia đình, nhóm nhỏ, người tự lái | Chủ động, ghé được nhiều điểm | Mệt nếu đi xa liền một mạch; mùa mưa bão cần theo dõi đường |
| Xe khách đường dài | Người đi một mình, ngân sách vừa | Nhiều tuyến chạy qua Quốc lộ 1, có thể xuống dọc đường | Phải hỏi kỹ điểm đón trả; xuống ở vùng Ba Đồn cần báo trước với nhà xe |
| Tàu hỏa | Người thích đi tàu, đi xa từ Hà Nội hay phía nam | Ngủ được trên tàu, ít mệt | Ga lớn gần nhất là Đồng Hới; ga nhỏ trong vùng ít tàu dừng |
| Máy bay đến Đồng Hới | Người ở xa, thời gian ít | Nhanh nhất cho quãng dài | Phải đi tiếp đường bộ lên phía bắc |
| Máy bay đến Vinh | Người đến từ phía bắc khi lịch bay Đồng Hới không hợp | Thêm lựa chọn chuyến bay | Quãng đường bộ dài hơn, phải qua Hà Tĩnh và Đèo Ngang |
| Xe máy | Người đi phượt, người ở vùng lân cận | Linh hoạt nhất, vào được đường làng | Mệt, nguy hiểm trên quốc lộ đông xe tải; không đi được cao tốc |
Cách phổ biến nhất của người ở xa là bay đến Đồng Hới rồi thuê xe hoặc đi xe khách lên Ba Đồn. Người đi xuyên Việt bằng ô tô thì đơn giản là dừng lại dọc Quốc lộ 1.
Đi đường bộ: Quốc lộ 1 và cao tốc
Quốc lộ 1 là xương sống của vùng: chạy qua Đèo Ngang (hoặc hầm), qua vùng Quảng Trạch cũ, qua Ba Đồn, vượt sông Gianh bằng cầu Gianh rồi xuống nam. Phần lớn các điểm trong vùng chỉ cách quốc lộ một quãng ngắn. Quốc lộ có nhiều xe tải và xe khách đường dài, có đoạn qua khu dân cư đông, chợ, trường học, nên giữ tốc độ vừa phải và để ý biển báo.
Đoạn cao tốc Bắc – Nam phía đông qua vùng, được gọi là đoạn Vũng Áng – Bùng, đi qua địa phận Quảng Trạch, Ba Đồn và Bố Trạch cũ, đã đưa vào khai thác từ năm 2025. Cao tốc giúp xe đi xuyên tỉnh nhanh hơn, tách bớt xe tải khỏi quốc lộ. Muốn vào Ba Đồn hay ra biển, bạn phải rời cao tốc ở nút giao phù hợp rồi đi đường nhánh; vị trí các nút giao và quy định khai thác nên xem trên bản đồ số cập nhật hoặc thông tin của cơ quan quản lý đường cao tốc.
Xe máy không được đi trên cao tốc. Người đi xe máy theo Quốc lộ 1, chú ý các đoạn qua Đèo Ngang cũ có dốc và cua, các đoạn có gió ngang mạnh ở vùng cát ven biển.
Đi tàu hỏa: xuống ga nào
Đường sắt Thống Nhất chạy qua vùng Quảng Bình cũ nhưng không men theo bờ biển như Quốc lộ 1: đoạn qua phía bắc tỉnh đi lùi vào trong, qua vùng Tuyên Hóa cũ rồi xuống đồng bằng. Trong vùng có một số ga nhỏ, như ga Minh Lệ ở khu vực Quảng Minh cũ phía nam Ba Đồn; các ga nhỏ thường chỉ có ít đoàn tàu dừng.
Với đa số người đi tàu, ga lớn thuận nhất là ga Đồng Hới, nơi hầu hết các đoàn tàu khách Bắc – Nam đều dừng. Từ đó đi tiếp đường bộ lên Ba Đồn. Nếu muốn xuống ga nhỏ gần Ba Đồn hơn, hãy kiểm lịch tàu dừng ở ga đó trên kênh bán vé chính thức của ngành đường sắt, vì lịch thay đổi theo mùa và theo từng đoàn tàu.
Đi tàu hợp với người đi xa từ Hà Nội hay phía nam, muốn ngủ qua đêm trên đường và đến nơi với sức khoẻ tốt hơn ngồi xe. Mang theo hành lý gọn để dễ chuyển sang xe ở ga.
Đi máy bay: Đồng Hới hoặc Vinh
Sân bay Đồng Hới là sân bay gần vùng Bố Chính nhất. Từ sân bay đi lên phía bắc theo Quốc lộ 1 hoặc cao tốc, qua cầu Gianh là tới Ba Đồn. Người đi máy bay thường thuê xe riêng, gọi xe công nghệ nếu có, hoặc nhờ người nhà đón; xe khách đường dài cũng chạy ngang qua nhưng phải ra đúng điểm đón.
Khi lịch bay đến Đồng Hới không phù hợp, một số người ở phía bắc chọn bay đến Vinh rồi đi đường bộ vào, qua Hà Tĩnh và Đèo Ngang. Cách này xa hơn nhưng có khi tiện về giờ bay. Dù chọn sân bay nào, hãy tính thời gian đi đường bộ cho rộng rãi, nhất là chặng về để không lỡ chuyến bay.
Mùa mưa bão, chuyến bay có thể bị hoãn hay đổi giờ; theo dõi thông báo của hãng và chuẩn bị phương án ở thêm một đêm nếu cần.
Ra ga, ra sân bay lúc sáng sớm
Chuyến bay hay chuyến tàu sớm thì nên ngủ đêm cuối ở Đồng Hới thay vì Ba Đồn, để khỏi phải chạy đường dài trong bóng tối. Nếu buộc phải đi từ Ba Đồn, hẹn xe từ tối hôm trước và tính dư thời gian cho những đoạn quốc lộ đông xe tải lúc rạng sáng.
Đi lại bên trong vùng
Xe máy là phương tiện tiện nhất. Đường ven biển, đường làng hẹp, nhiều điểm đẹp nằm cuối những con đường nhỏ. Có thể hỏi nơi lưu trú về chỗ thuê xe; luôn đội mũ bảo hiểm, kiểm phanh, đèn trước khi đi.
Ô tô đi được các điểm chính. Vũng Chùa, Đèo Ngang, Ba Đồn, các bãi biển lớn đều có đường ô tô. Vào sâu trong làng thì nên gửi xe và đi bộ.
Xe công nghệ, taxi có nhưng không dày. Ở Ba Đồn dễ gọi hơn vùng biển và vùng quê; đi xa nên hẹn trước chuyến về.
Đi bộ hợp ở phố Ba Đồn và trong làng. Bờ sông, chợ, các con đường làng nhỏ đi bộ là đẹp nhất. Tránh đi bộ dọc quốc lộ.
Đò ngang, thuyền. Trên sông Gianh và các cửa biển có thuyền đò phục vụ người dân; khách muốn đi thuyền phải hỏi kỹ, mặc áo phao và chỉ đi khi trời lặng.
Gợi ý theo nơi xuất phát
Từ Hà Nội và các tỉnh phía bắc: đi ô tô theo cao tốc và Quốc lộ 1 vào qua Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh rồi qua Đèo Ngang là tới vùng Bố Chính, đây là vùng đầu tiên của tỉnh Quảng Trị mới khi đi từ bắc vào. Đi tàu thì chọn đoàn tàu dừng ở ga trong vùng nếu lịch hợp, không thì xuống Đồng Hới rồi đi ngược lên. Đi máy bay thì chọn Đồng Hới hoặc Vinh tuỳ lịch bay.
Từ TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía nam: đi máy bay đến Đồng Hới là nhanh nhất, sau đó đi đường bộ lên phía bắc. Đi tàu thì xuống ga Đồng Hới. Đi ô tô đường dài từ phía nam lên thì quãng đường rất dài, nên chia làm nhiều chặng và nghỉ đêm dọc đường.
Từ Huế, Đà Nẵng và vùng Quảng Trị cũ ở phía nam: đi ô tô theo Quốc lộ 1 hoặc cao tốc lên phía bắc, qua Đồng Hới, qua cầu Gianh là tới Ba Đồn. Đi tàu cũng tiện vì có nhiều đoàn tàu chạy qua. Đây là chặng nối đẹp nếu bạn đi một vòng các tỉnh miền Trung.
Từ Lào qua cửa khẩu Cha Lo: theo Quốc lộ 12A xuôi về phía đông, qua vùng núi Minh Hóa, Tuyên Hóa cũ, men theo lưu vực sông Gianh về tới Ba Đồn. Thủ tục xuất nhập cảnh, giấy tờ phương tiện qua cửa khẩu phải theo quy định hiện hành, kiểm trước khi đi.
Những điều cần kiểm trước ngày đi
Vì bài không nêu giờ chạy, giá vé, đây là danh sách những thứ bạn nên tự kiểm trên kênh chính thức trước ngày đi. Với máy bay: lịch bay đến Đồng Hới hoặc Vinh trong ngày bạn định đi, quy định hành lý, phương tiện từ sân bay đi tiếp. Với tàu hỏa: đoàn tàu nào dừng ở ga bạn định xuống, giờ đến thực tế, cách đi từ ga về nơi ở. Với xe khách: điểm đón, điểm trả, nhà xe có nhận trả khách dọc đường ở vùng Ba Đồn không.
Với đường bộ tự lái: tình trạng đường qua Đèo Ngang (đường đèo cũ hay hầm), các đoạn đang thi công trên Quốc lộ 1 và Quốc lộ 12A, vị trí nút giao ra vào cao tốc, quy định tốc độ. Mùa mưa bão thêm thông tin về các đoạn hay ngập, sạt lở. Hầu hết các thông tin này có trên bản đồ số và trang của cơ quan quản lý giao thông, kiểm vào tối hôm trước là đủ.
Câu hỏi thường gặp
Từ Đồng Hới lên Ba Đồn đi bằng gì?
Có thể đi xe riêng, xe công nghệ nếu có tài xế nhận chuyến, hoặc đón xe khách chạy theo Quốc lộ 1 ở điểm đón phù hợp. Đường đi thẳng lên phía bắc qua cầu Gianh. Hỏi nơi lưu trú hoặc người quen để chọn cách đi tiện nhất theo giờ của bạn.
Tàu hỏa có dừng ở Ba Đồn không?
Đường sắt không chạy qua trung tâm Ba Đồn mà lùi vào phía trong. Trong vùng có ga nhỏ như ga Minh Lệ nhưng ít tàu dừng. Phần lớn người đi tàu xuống ga Đồng Hới rồi đi đường bộ lên; nên kiểm lịch dừng trên kênh chính thức trước khi mua vé.
Cao tốc Bắc – Nam có đi qua vùng Bố Chính không?
Có. Đoạn Vũng Áng – Bùng của cao tốc Bắc – Nam phía đông đi qua địa phận Quảng Trạch, Ba Đồn và Bố Trạch cũ, đưa vào khai thác từ năm 2025. Muốn vào các điểm trong vùng phải rời cao tốc ở nút giao rồi đi đường nhánh.
Đi qua Đèo Ngang có bắt buộc đi hầm không?
Không bắt buộc với người muốn lên đường đèo cũ để tham quan, nhưng phần lớn xe qua lại đi hầm cho nhanh và an toàn. Quy định đi lại trên đường đèo cũ và trong hầm có thể thay đổi, nên kiểm thông tin hiện hành trước khi đi.
Đi xe máy từ Hà Tĩnh vào có khó không?
Không khó với người quen đi đường trường, nhưng phải chú ý xe tải trên Quốc lộ 1, đoạn dốc và gió mạnh quanh Đèo Ngang. Không đi đêm, không đi khi có cảnh báo mưa bão, và nghỉ sau mỗi chặng dài để giữ tỉnh táo.
Quốc lộ 12A dùng để đi đâu?
Quốc lộ 12A chạy từ vùng Ba Đồn lên phía tây, qua vùng Tuyên Hóa, Minh Hóa cũ tới cửa khẩu quốc tế Cha Lo giáp Lào. Người đi chơi dùng tuyến này khi muốn ngược sông Gianh lên vùng núi, kết hợp xem cảnh núi đá vôi.