Viếng Vũng Chùa – Đảo Yến: đường vào, cách viếng mộ Đại tướng và đi tiếp ra biển

Vũng Chùa – Đảo Yến nằm ở vùng biển chân Hoành Sơn, thuộc xã Quảng Đông cũ của huyện Quảng Trạch, nay là xã Phú Trạch, tỉnh Quảng Trị. Đây là nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ năm 2013, và từ đó trở thành điểm đến của rất nhiều người từ khắp nơi. Khu mộ nằm trên ngọn đồi nhìn ra vịnh, trước mặt là Đảo Yến; từ Quốc lộ 1 rẽ ra biển một quãng ngắn là tới.

Bài này dành cho người lần đầu đến: đi đường nào, gửi xe ở đâu, cách viếng đúng mực, nên đến lúc nào để tránh đông, và nếu còn thời gian thì đi tiếp ra biển, ra đảo thế nào. Phần lịch sử của khu di tích và tiểu sử Đại tướng nằm ở chuyên mục di tích của trang; bài này giữ góc người đi.

Vũng Chùa nằm ở đâu và vì sao nhiều người tìm đến

Vũng Chùa là một vũng biển nhỏ, kín gió, nằm ở phía nam chân dãy Hoành Sơn. Ngoài khơi trước vũng là Đảo Yến, một hòn đảo nhỏ có nhiều hang đá, tên gọi thường được giải thích là do chim yến về làm tổ. Phía bắc là Đèo Ngang, phía nam là vịnh Hòn La và vùng biển Quảng Đông cũ. Cảnh núi ôm lấy biển ở đây khác hẳn những bãi cát dài phẳng lặng phía nam vùng Bố Chính.

Trước năm 2013, Vũng Chùa chủ yếu được người trong vùng biết đến. Từ khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người quê ở Lệ Thủy, Quảng Bình cũ, được an táng tại đây theo nguyện vọng, nơi này trở thành điểm đến của các đoàn cựu chiến binh, học sinh, cơ quan và rất nhiều gia đình. Người ta đến để tưởng nhớ một nhân vật lớn của lịch sử hiện đại, và cũng để nhìn ra vùng biển nơi ông chọn yên nghỉ.

Vì vậy, khi đến Vũng Chùa, hãy hình dung mình đang đến một khu tưởng niệm hơn là một bãi biển du lịch. Không khí ở đây trang nghiêm, người ta nói khẽ, đi chậm. Hiểu điều đó trước giúp chuyến đi được trọn vẹn và tránh những lúng túng không đáng có.

Đường vào và gửi xe

Từ Quốc lộ 1 ở đoạn phía nam chân Đèo Ngang, có đường rẽ ra phía biển dẫn vào khu Vũng Chùa; dọc đường thường có biển chỉ dẫn. Đi từ Ba Đồn lên thì đi theo hướng bắc trên Quốc lộ 1, đi từ Hà Tĩnh vào thì qua Đèo Ngang rồi rẽ. Người đi cao tốc phải rời cao tốc ở nút giao phù hợp rồi đi về phía Quốc lộ 1; xem bản đồ số cập nhật để chọn nút giao gần nhất.

Khu vực gửi xe được bố trí trước lối vào khu mộ, có người hướng dẫn vào những ngày đông. Đỗ xe đúng nơi quy định, không dừng đỗ dọc đường hẹp vì sẽ gây ùn tắc cho các đoàn đến sau. Đi xe máy thì gửi xe ở bãi và đi bộ vào như mọi người.

Từ bãi gửi xe, lối đi bộ dẫn lên khu mộ trên đồi. Đường có bậc và dốc nhẹ, ít bóng mát ở một số đoạn. Người lớn tuổi, người yếu chân nên đi chậm, có người dìu, nghỉ giữa chừng. Mang theo nước uống, đặc biệt vào mùa hè.

Nếu đi bằng xe khách hay tàu

Không có phương tiện công cộng đi thẳng vào khu Vũng Chùa theo kiểu tuyến tham quan. Người đi xe khách thường xuống ở điểm dọc Quốc lộ 1 gần lối rẽ rồi đi tiếp bằng xe ôm, taxi hoặc nhờ người đón. Người đi tàu xuống ga Đồng Hới hay ga nhỏ trong vùng rồi thuê xe. Hỏi rõ điểm xuống với nhà xe trước khi đi.

Cách viếng đúng mực

Không có quy tắc nào phức tạp, chỉ cần cư xử như khi đến một khu tưởng niệm. Một số điều nên nhớ:

• Trang phục kín đáo, lịch sự; không mặc đồ bơi, áo hai dây, quần quá ngắn khi lên khu mộ. Nếu định tắm biển trong ngày, viếng trước rồi mới thay đồ ra biển.
• Nói nhỏ, không cười đùa to, không mở nhạc, không gọi điện thoại lớn tiếng.
• Đi theo lối dẫn, xếp hàng khi đông, nhường người già và trẻ nhỏ.
• Nếu mang hoa, chọn hoa tươi đơn giản; đặt theo hướng dẫn của người phụ trách.
• Chụp ảnh ở những nơi được phép, không chụp ảnh làm dáng ở khu mộ, không dùng thiết bị bay không người lái khi chưa được phép.
• Không xả rác, mang rác ra khỏi khu vực hoặc bỏ đúng nơi quy định.
• Trẻ nhỏ cần người lớn đi kèm và được nhắc trước về cách cư xử.

Những điều này không nhằm làm chuyến đi nặng nề, mà để mọi người đến sau cũng có được không khí yên tĩnh như bạn. Nhiều người kể rằng khoảnh khắc đứng lặng trên đồi nhìn ra Đảo Yến là điều họ nhớ nhất, và điều đó chỉ có được khi xung quanh giữ được sự trang nghiêm.

Lúc nào đến để tránh đông

Lượng người đến Vũng Chùa thay đổi theo mùa và theo các dịp lễ. Bảng dưới là xu hướng chung, không phải số liệu đo đếm.

Giờ mở cửa và các quy định tham quan do ban quản lý khu di tích công bố và có thể điều chỉnh. Hỏi trước khi đến nếu bạn đi đoàn đông hay vào dịp đặc biệt.

Đoàn học sinh, đoàn cơ quan

Đoàn đông nên chia nhóm nhỏ, mỗi nhóm có người phụ trách, hẹn giờ và điểm tập trung rõ ràng. Dặn trước về trang phục, giữ trật tự, không xả rác. Nếu có nghi thức dâng hoa, liên hệ trước với ban quản lý để được hướng dẫn.

Đi tiếp ra biển và ra đảo

Sau khi viếng, nhiều người đi xuống phía bãi cát của Vũng Chùa để nhìn đảo và vịnh. Mùa biển lặng, nước trong, có thể thấy đáy ở chỗ nông; mùa gió, sóng lên trắng bờ. Bãi cát ở đây hợp để đi dạo, ngồi nghỉ; tắm biển thì chỉ tắm ở chỗ có người tắm, trời lặng, tránh xa những vùng đá ngầm và dòng chảy.

Ra Đảo Yến phải đi thuyền. Khi có dịch vụ thuyền phục vụ khách, hãy hỏi kỹ: thuyền có được phép chở khách không, có đủ áo phao không, thời tiết hôm đó có ổn không. Luôn mặc áo phao suốt chuyến, không đi khi có gió lớn hay cảnh báo thời tiết, trẻ em ngồi giữa người lớn. Trên đảo nhiều đá, đi giày bám tốt, không leo vào những hang đá hẹp hay chỗ không có lối đi rõ ràng.

Nếu không muốn ra đảo, có thể đi tiếp xuống phía nam dọc bờ biển, nhìn vịnh Hòn La, khu cảng và các làng ven biển của vùng Quảng Đông cũ. Đường ven biển ở đây có những đoạn nhìn rất đẹp ra vịnh, đặc biệt lúc chiều muộn.

Ghép Vũng Chùa vào lịch trình

Vũng Chùa thường được ghép với Đèo Ngang trong cùng một buổi, vì hai nơi gần nhau. Một buổi sáng có thể là: viếng Vũng Chùa lúc còn mát, xuống bãi cát nghỉ một chút, rồi lên Đèo Ngang trước trưa. Hoặc buổi chiều: lên đèo khi nắng đã nhạt, xuống Vũng Chùa cuối chiều khi người đã thưa.

Với lịch một ngày đi trọn vùng Bố Chính, Vũng Chùa là chặng giữa buổi sáng, sau làng biển và trước Đèo Ngang. Với người đi ngang trên Quốc lộ 1, đây là điểm dừng đáng giá nhất nếu chỉ có một hai giờ. Còn với đoàn học sinh, nên chuẩn bị trước bằng một buổi nói chuyện ngắn về cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng, để các em đến với hiểu biết chứ không chỉ là một điểm tham quan trong danh sách.

Một lưu ý cho người đi đoàn: liên hệ trước với ban quản lý khu di tích nếu đoàn đông, để được hướng dẫn về giờ đến, chỗ đỗ xe và cách tổ chức viếng. Điều này giúp đoàn mình và các đoàn khác đều thuận lợi.

Mùa nào đến Vũng Chùa đẹp

Vũng Chùa đến được quanh năm, nhưng mỗi mùa cho một cảm giác khác. Cuối xuân và đầu hè, trời trong, biển bắt đầu xanh, không khí dễ chịu; đây là lúc nhiều người coi là đẹp nhất để vừa viếng vừa đi dạo bãi. Mùa hè biển xanh thẫm, nước trong, hợp để kết hợp tắm biển, nhưng nắng gắt và có những đợt gió Lào, nên đến thật sớm hoặc chiều muộn.

Mùa thu là mùa mưa bão, có những ngày mưa dầm, biển đục, gió mạnh. Không nên đi khi có cảnh báo bão hoặc mưa lớn. Mùa đông với gió mùa đông bắc, trời lạnh, có mưa phùn, biển động; khu mộ vắng hơn, không khí trầm lặng, hợp với người muốn tĩnh tâm hơn là đi chơi. Mang áo ấm và áo mưa nếu đi mùa này.

Dù mùa nào, nên để ý giờ trong ngày: buổi sáng sớm và chiều muộn là lúc mát nhất, ánh sáng dịu nhất, người cũng thưa hơn. Giữa trưa mùa hè là lúc nên tránh, vì lối đi bộ ít bóng mát.

Ở lại gần Vũng Chùa

Phần lớn người đến Vũng Chùa đi về trong ngày, nghỉ đêm ở Ba Đồn hoặc đi tiếp. Nhưng nếu muốn trọn vẹn hơn, ở lại một đêm ở vùng biển phía bắc giúp bạn có buổi sáng sớm ở Vũng Chùa khi người còn vắng, lại tiện ra làng chài xem thuyền về, lên Đèo Ngang ngắm bình minh. Quanh vùng có một số nhà nghỉ, khách sạn nhỏ; số lượng không nhiều, nên đặt trước vào mùa hè và dịp lễ.

Khi chọn chỗ ở, hỏi kỹ khoảng cách tới khu di tích, tới bãi biển, có chỗ đỗ xe không, có chỗ ăn quanh đó không. Vùng này về đêm khá yên, quán xá không mở muộn như thành phố; nên ăn tối sớm hoặc hỏi nơi lưu trú về chỗ ăn. Trang không giới thiệu cơ sở lưu trú cụ thể; hãy đọc nhận xét của nhiều người và hỏi trực tiếp trước khi đặt.

Buổi tối ở vùng biển chân Hoành Sơn có cái thú riêng: tiếng sóng, ánh đèn thuyền câu xa xa ngoài vịnh, gió biển mát. Đi dạo một đoạn đường ven biển sau bữa tối là đủ, đừng đi vào những đoạn tối vắng hoặc ra bãi đá ban đêm.

Câu hỏi thường gặp

Vũng Chùa – Đảo Yến thuộc xã nào sau sáp nhập?

Vũng Chùa – Đảo Yến trước đây thuộc xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Từ 1/7/2025, xã Quảng Đông cùng Quảng Hợp, Quảng Kim, Quảng Phú hợp thành xã Phú Trạch, thuộc tỉnh Quảng Trị.

Đến Vũng Chùa có mất phí không?

Quy định về phí gửi xe, dịch vụ hay các khoản khác do ban quản lý khu di tích và đơn vị địa phương công bố, có thể thay đổi. Hãy hỏi tại chỗ hoặc liên hệ trước. Trang không nêu mức phí vì thông tin này thay đổi theo thời gian.

Trẻ nhỏ đi viếng cần lưu ý gì?

Nhắc trẻ trước về việc giữ trật tự, không chạy nhảy, không leo trèo trong khu mộ. Mang nước và mũ cho trẻ, đi vào buổi sáng mát. Sau khi viếng có thể cho trẻ xuống bãi cát chơi dưới sự trông chừng của người lớn.

Có nên tắm biển ở Vũng Chùa không?

Có thể tắm ở chỗ có người tắm khi biển lặng, sau khi đã viếng và thay đồ phù hợp. Không tắm khi gió lớn, sóng mạnh, không bơi ra xa hay lại gần các mỏm đá. Trẻ em phải có người lớn kèm sát và mặc áo phao.

Người lớn tuổi có lên được khu mộ không?

Phần lớn người lớn tuổi đi được nếu đi chậm và có người dìu, vì lối lên có bậc và dốc nhẹ. Nên chọn buổi sáng sớm, mang nước, nghỉ giữa chừng. Người có bệnh tim mạch, xương khớp nặng nên hỏi ý kiến bác sĩ trước chuyến đi dài.

Từ Đồng Hới đến Vũng Chùa đi đường nào?

Đi theo Quốc lộ 1 hoặc cao tốc lên phía bắc, qua cầu Gianh, qua vùng Ba Đồn, tiếp tục đến gần chân Đèo Ngang thì rẽ ra biển theo chỉ dẫn. Nên xem bản đồ số trước khi đi để chọn đường và nút giao phù hợp.